Leergangen
Samen dansen en maken in de modderNa het succes van afgelopen schooljaar hebben we besloten om in september 2026 met twee nieuwe leergangen voor docenten te starten!
- Samen dansen in de modder – voor nieuwe deelnemers
- Samen maken in de modder – een verdiepende leergang
Lees hieronder meer over de leergangen.
Interesse? Meld je aan door een e-mail naar Menno Wierdsma (menno.wierdsma@firda.nl) testuren met daarin 2 à 3 zinnen waarom je wilt meedoen. Benoem ook je instelling en de opleiding waar je werkt.
1. Leergang Samen dansen in de modder
Samen dansen in de modder is een leergang over het vormgeven van onderwijs voor duurzame ontwikkeling. De leergang is bedoeld voor onderwijsmakers uit PO, VO, MBO, HBO en WO (docenten, teamleiders, begeleiders, studenten, beleidsmakers, directie) die voelen dat onderwijs meer kan betekenen en daar samen vorm aan willen geven.
De leergang bestaat uit vijf bijeenkomsten, waarin je samen met collega’s verkent hoe je eigentijds en betekenisvol onderwijs kunt ontwikkelen dat bijdraagt aan een duurzame regio. Je ontwikkelt je eigen visie, experimenteert in de praktijk en bouwt aan een netwerk van gelijkgestemden.
Lees hieronder meer over de begeleiders en over wat deelnemers van het voorjaar 2026 over de leergang vertellen!
- Data: 23 sept 2026 – 28 okt 2026 – 25 nov 2026 – 13 jan 2027 – 3 feb 2027
- Tijd: Inloop 16u, sessie van 16.15u tot 19.45u
- Locatie: Kanselarij, Turfmarkt 11 in Leeuwarden
- Kosten: 350,- euro pp voor 5 bijeenkomsten, inclusief maaltijd en certificaat
- Organisatie:
- Menno Wierdsma, Bianca Dusseljee en Pyt de Vries van het practoraat Duurzaam Denken & Duurzaam Doen (Firda)
- José Middendorp, Lonneke Hofstede en Arda Oosterhoff van het lectoraat Pedagogiek voor Democratisch en Duurzaam Samenleven (NHL Stenden)
- Indira van der Zande, Transformatief Onderwijs en vice-decaan bij Campus Fryslân (RUG)
- Heleentje Swart, programmaleider SPARK the Movement
2. Leergang Samen maken in de modder – verdiepend vervolg
De leergang Samen maken in de modder is een verdiepende leergang, bedoeld voor deelnemers van de eerste (pilot)bijeenkomsten in het voorjaar van 2026, om vanuit de gezamenlijk ontwikkelde basis nieuw onderwijs voor regionale duurzaamheidsvraagstukken te ontwikkelen.
Dit vervolg bestaat uit vier bijeenkomsten, waarin je samen bepaalt welk regionaal duurzaamheidsvraagstuk jullie centraal willen stellen. Met docenten van verschillende opleidingen en instellingen maak je in vier sessies een plan, dat jullie in het 2e semester van schooljaar 26-27 gaan uitvoeren.
Tijdens de bijeenkomsten besteden we ook aandacht aan de vraag hoe je collega’s en management meeneemt in jullie ontwikkeling.
- Data: 23 sept 2026 – 28 okt 2026 – 25 nov 2026 – 13 jan 2027
- Tijd: Inloop 16u, sessie van 16.15u tot 19.45u
- Locatie: Kanselarij, Turfmarkt 11 in Leeuwarden
- Kosten:gratis
- Organisatie:
- Menno Wierdsma, Bianca Dusseljee en Pyt de Vries van het practoraat Duurzaam Denken & Duurzaam Doen (Firda)
- José Middendorp, Lonneke Hofstede en Arda Oosterhoff van het lectoraat Pedagogiek voor Democratisch en Duurzaam Samenleven (NHL Stenden)
- Indira van der Zande, Transformatief Onderwijs en vice-decaan bij Campus Fryslân (RUG)
- Heleentje Swart, SPARK the Movement

Lees hieronder de eerste positieve reacties over de leergang Samen dansen in de modder:
‘Door de leergang heb ik beter inzicht gekregen in mijn plek en rol in verandering. En dat ik niet alles van tevoren hoef te weten om verandering te beginnen’.
‘De moed en betrokkenheid van mijn medeleerkringers heeft mijn docentenhart verwarmd. Het heeft me energie gegeven om me onverschrokken te blijven inzetten voor duurzaam en rechtvaardig onderwijs. Hulde aan de begeleiders voor het bieden van deze kans!!’
’The sessions gave me hope, connection and space’.
‘Genoten van de discussies met betrokken collega’s – en van het heerlijke eten’.
‘Ik leerde nieuwe danspassen, die me helpen om vol vertrouwen de volgende generatie te steunen in hun kunst om te leven en te leren’.
Over de begeleiders:
Menno Wierdsma (Firda)
Wat brengt mij hier en wat kan ik inbrengen als mens?
Ik heb een passie voor een groenere wereld die voor ons allemaal werkt. Vanuit mijn achtergrond als bioloog heb ik een interesse ontwikkeld voor alles wat leeft en hoe dat leven zich heeft ontwikkeld en zal gaan ontwikkelen. Verhalen over aantallen verdwijnende soorten gaan mij dan ook enorm aan het hart, zeker wanneer ik bedenk hoeveel hoeweinig ik en mijn medemensen met hen kennis hebben kunnen maken. Voor een echt duurzame wereld zullen ons volgens mij ook heel anders tot die wereld en andere levende wezens moeten leren verhouden, terwijl uitbuiting van natuurlijke bronnen nu nog steeds de status quo is. Onderwijs kan nieuwe generaties nieuwe manieren van denken en doen meegeven en is daarmee ook een belangrijke sleutel
Wat kan ik inbrengen als professional?
Als onderwijsprofessional (in VO, MBO, HBO en WO) houd ik mij al jaren bezig met de vraag hoe we in onze curricula ruimte kunnen houden voor spontaniteit en onzekerheid, om bijvoorbeeld actuele en maatschappelijke vraagstukken vast te pakken vanuit een blik op het vak waartoe je opleidt. Als practor ben ik met name geïnteresseerd in transformatief onderwijs, wat dat betekent voor onderwijsprofessionals en onderwijsinstellingen en hoe we de ontwikkeling daarvan in onze instellingen kunnen versterken.
Heleentje Swart (SPARK the Movement)
Wat brengt mij hier en wat kan ik inbrengen als mens?
Tijdens mijn vele reizen en projecten in binnen en buitenland heb ik leren vertrouwen in de kracht van mensen om lokaal verantwoordelijkheid te nemen voor hun leefwereld. Ik heb gezien dat we samen de wereld mooier, groener, gezonder en veiliger kunnen maken.
Wat breng ik professional?
Mijn expertise ligt bij het leren voor duurzame ontwikkeling. Dit varieert van systeemdenken tot samenwerken met mensen met verschillende achtergronden; van het versterken van je sfeer van invloed tot het samen bouwen van een beweging voor diepgaande verandering; van cognitief weten dat duurzaamheid belangrijk is naar ook het voelen van respect en verbinding met de gemeenschap van leven waar we deel van zijn.
José Middendorp (NHL Stenden)
Wat brengt mij hier en wat kan ik brengen als mens?
Bij het thema ‘duurzaamheid’ voel ik de urgentie om anders naar de wereld om ons heen te kijken, naar de mens, de dieren, bomen, bloemen, de aarde. Wat is de impact van het menselijk handelen? Hoe kunnen we onze houding veranderen. Voor mij zijn opstaan, uitstaan en stilstaan belangrijk. Zien wat ik te zien heb in de wereld (stilstaan en uitstaan) om op te kunnen staan.
Wat kan ik inbrengen als professional?
Vanuit het lectoraat hebben we een manifest ontwikkeld met een aantal principes. Het manifest gaat over een andere verhouding tot de wereld. Als professional neem ik de ander graag mee in het manifest én de fenomenologie. Fenomenologie gaat over stilstaan en uitstaan, om je niet alleen bewust te worden van je eigen overtuigingen, maar ook die van de ander/het andere te kunnen zien. Om met dit bewustzijn samen op te kunnen trekken in een veranderende houding t.o.v. de wereld.
Bianca Dusseljee (Firda)
Wat brengt mij hier en wat kan ik brengen als mens?
Ik voel me sterk verbonden met vragen rondom ontwikkeling en begeleiden. Duurzame ontwikkeling raakt voor mij niet alleen aan onderwijs of werk, maar ook aan hoe wij als mensen in de wereld staan (wie ben ik, wat is de wereld, en wat is de relatie daartussen?). Ik breng nieuwsgierigheid, betrokkenheid en de bereidheid om mijn eigen ervaringen en emoties te delen. Als mens kan ik bijdragen door ruimte te maken voor persoonlijke verhalen, door goed te luisteren en anderen uit te nodigen hun perspectief in te brengen.
Wat kan ik inbrengen als professional?
Als onderzoeker en begeleider houd ik me bezig met ontwikkelen en begeleiden in onvoorspelbare en veranderlijke situaties. Vanuit de cultuurhistorische activiteitentheorie kijk ik naar hoe persoonlijke en collectieve ontwikkeling samenhangen, en hoe emoties en fricties plekken der moeite waard kunnen zijn, wanneer we ze herkennen, serieus nemen, expliciet maken en van gezamenlijke betekenis voorzien. Concreet breng ik daarbij gespreksinstrumenten mee die helpen om ervaringen onder woorden te brengen, eigen praktijken zichtbaar te maken en gezamenlijk te onderzoeken. Ook put ik uit mijn eigen ervaringen en manieren van zelfonderzoek, die ik inzet om anderen uit te nodigen hun eigen ontwikkeling te verkennen en te delen.
Pyt de Vries (SPARK the Movement/Firda)
Wat brengt mij hier en wat kan ik inbrengen als mens?
Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Deze slogan is wat mij betreft nog steeds actueel. Daarom houd ik mij de afgelopen jaren zowel privé als in het onderwijs bezig met duurzame ontwikkeling. Daarbij is onderwijs voor mij een essentiële sleutel tot verandering. Hiervoor zet ik mij elke dag in binnen het onderwijs om onze studenten de kennis, houding en vaardigheden mee te geven om de duurzame ontwikkeling vorm te kunnen geven.
Wat kan ik inbrengen als professional?
Als professional breng ik een combinatie van inhoudelijke deskundigheid op leren en ontwikkelen en maatschappelijke betrokkenheid in. Vooral gericht op onderwijsontwikkeling met het werkveld. Door mijn onderzoeken en de ervaringen met het werkveld weet ik waar de valkuilen zijn maar ook hoe een constructieve samenwerking opgezet moet worden. Daarnaast kan ik docenten en teams ondersteuning bieden over de nieuwe rol van de docent bij complexe maatschappelijke vraagstukken.
Indira van der Zande (RUG | Campus Fryslân)
Wat brengt mij hier en wat kan ik inbrengen als mens?
Passie voor transformatief en vernieuwend onderwijs, waarin docenten ook een belangrijke rol spelen.
Wat kan ik inbrengen als professional?
Ervaring met met implementatie ESD in curricula, curriculum ontwikkeling, docent training en filosofisch/pedagogische achtergrond op gebied van transformatief onderwijs.
Lonneke Hofstede (NHL Stenden)
Zij begeleidt de deelnemers op afstand. Loop je ergens tegenaan of zit je even vast in het proces? Dan kan je bij Lonneke terecht. Zij denkt met je mee, helpt je verder en zorgt dat je weer met nieuwe energie en richting verder kunt in de leergang.
